P3170024

Erfdelen

 
 
 
22 maart 2017
 
Er blijken een paar honderd geïnteresseerden te zijn voor ons initiatief en nog steeds krijgen we bijna dagelijks reacties. Vandaar dat we dit voorjaar starten met de Erfdelen Nieuwsbrief voor mensen die zich daarvoor aangemeld hebben. Vooruit lopend op de eerste nieuwsbrief hierbij alvast wat meer informatie.
 
Het draait in ons project om drie dingen: sociaal, duurzaam en een vitaal platteland. Het vernieuwende zit hem in die combinatie en in de kleinschaligheid. In toekomstige nieuwsbrieven worden deze thema’s verder uitgewerkt.
 
Sociaal zijn en aandacht hebben voor elkaar is altijd al belangrijk geweest maar door vergrijzing en vereenzaming heeft het nog meer gewicht gekregen. Er zijn inmiddels drie miljoen 65 plussers in NL. Maar dit soort projecten is natuurlijk ook voor andere doelgroepen interessant. Het gezamenlijk gebruik van het erf en de boerderij biedt mogelijkheden om dingen samen te doen en het wordt de kunst om elkaar zowel aandacht als ruimte voor privacy te bieden. 
 
Duurzaam speelt gelukkig een steeds grotere rol in de samenleving. We hebben de aarde tenslotte te leen van onze (klein)kinderen. Ik ben al jaren met dat onderwerp bezig en heb de laatste maanden met name onderzoek gedaan naar duurzaam bouwen. Het mooie van de tijd waarin we leven is dat heel veel mensen denken: “kan het ook anders, kan het ook beter?” Dat kan inderdaad en velen zijn aan de slag gegaan.
Het is zondermeer mogelijk om energie- en CO2 neutraal te bouwen met als bijkomend voordeel dat de energierekening op nul uitkomt.
 
PA170008
 
Vitaal platteland is een belangrijk onderwerp in een tijd dat vijf boerderijen per dag leeg komen (zie de figuur hieronder) en het platteland zo’n belangrijke rol speelt bij voedselproductie, natuur, recreatie en voor het goede leven van de mensen die er wonen. Voor sommige gemeenten zijn dit soort projecten nog lastig omdat het belang van die leefbaarheid wel gezien wordt maar er ook heel veel bouwgrond onverkocht ligt. Dus als iedereen in het buitengebied voor zichzelf gaat beginnen dan schiet het niet op met de verkoop van die grond.
 
Kleinschalig kan als nadeel hebben dat de kosten per woning hoog worden. Maar er zijn ook voordelen. Het is overzichtelijk en het past beter in het huidige zogenaamde ‘rood voor rood’ beleid.1 Dat houdt in principe in dat je nieuw mag bouwen als je oude stallen e.d. afbreekt. Dat maakt het voor de overheden acceptabeler omdat er niet een wildgroei aan nieuwe woonwijken ontstaat.
 
Voortgang
Omdat we de grondeigenaar al langer kenden en in gesprek raakten over onze ideeën, kwamen we al snel bij de leegstaande boerderij Veldhuis terecht. We hebben vervolgens afspraken gemaakt over het kopen van circa 9000m2 van de grond.
Naar de gemeente toe vragen we binnenkort een pré advies aan. Dat kan nog zonder dat je veel kosten maakt. Als dat positief uitvalt dan kunnen we verder voor de bestemmingsplan wijziging. De financiering doen we zelf, zo nodig met een hypotheek van een bank die duurzaamheidskortingen geeft.
 
Op het gebied van publiciteit gebeurt er ook van alles. Laatst ontmoetten we bij toeval een producent van het TV programma Tegenlicht die zeer geïnteresseerd is in dit soort ontwikkelingen en ermee aan de slag wil. Het gaat hem om de overgang van vernieuwende ideeën naar de uitvoeringsfase, van denken naar doen. Verder heeft een redacteur van het programma Binnenstebuiten van KRO-NCRV belangstelling getoond om, als we wat verder zijn, ons project in beeld te brengen en werden we door BNR benaderd.
In november hebben we tijdens een provinciale conferentie ons initiatief gepresenteerd en publiceerde The Optimist een stuk waarin ook Erfdelen aan de orde kwam. In januari werden we benaderd door een journaliste van Trouw. Zij heeft Erfdelen genoemd in het stuk wat ze schreef en wil een apart verhaal schrijven als we wat verder zijn.
 
Kortom, dit soort projecten is populair. Kennelijk is er veel behoefte aan creatieve oplossingen die aandacht voor elkaar, duurzaam bouwen en het goede leven op het platteland combineren. Voor alle duidelijkheid, die publiciteit is bedoeld om de kennisuitwisseling rond dit onderwerp te bevorderen en niet omdat we zelf zo nodig in het nieuws willen ;-)
 
Tot slot: ons project is volgeboekt maar er zijn zoveel reacties dat er wellicht andere projecten gerealiseerd worden waar we met onze toenemende kennis en ervaring aan kunnen bijdragen. In de komende nieuwsbrief doen we een oproep om aan ons te laten weten wie plannen heeft en dan zorgen wij voor de verbinding in de betreffende regio.
 
1 De regeling biedt de mogelijkheid om een bouwkavel te realiseren in ruil voor de sloop van minimaal 850 m2 schuren of stallen. De waardevermeerdering die de omzetting van agrarische grond naar bouwkavel oplevert, kan deels gebruikt worden voor het financieren van de sloopkosten van de leegstaande en landschapsontsierende gebouwen. De rest moet vervolgens ingezet worden om de kwaliteit van het landschap te verbeteren.
 
Leegstand 2030 
 
25 april 2017
 
Terwijl wij doorwerken aan de ontwikkeling van ons eigen Erfdelen project zijn er ook in andere delen van het land groepen mensen met gelijksoortige kleinschalige initiatieven aan de slag gegaan. We krijgen nog bijna dagelijks verzoeken om informatie.
 
Uit het Groningse Vlagtwedde bijvoorbeeld. Ik had vorige week het genoegen om met de initiatiefnemers kennis uit te wisselen. Ook, of juist in de grensgebieden blijkt er behoefte aan kleinschalige, sociale en duurzame huisvesting en dat is goed voor die regio's. Interessant aan dit initiatief is bovendien dat er waarschijnlijk huurwoningen gerealiseerd kunnen worden.
 
In de buurt van Deventer komt binnenkort een groep geïnteresseerden bij elkaar om te ontdekken wat de mogelijkheden en verwachtingen zijn voor samen wonen op een mooie plek in Overijssel. Wegens grote belangstelling is de bijeenkomst verplaatst naar een grotere locatie.
En wellicht gaat het er ook in het zuiden van NL en in Noord Holland van komen. Kortom, velen gaan niet zitten afwachten.
 
Meer informatie en mogelijkheden:
 
28 mei
 
We zijn verrast door de grote belangstelling voor ons Erfdelen concept. Nog bijna dagelijks melden zich geïnteresseerden uit het hele land. In totaal zijn het al ruim 120 alleenstaanden en stellen.
Dat heeft in Overijssel inmiddels geleid tot het organiseren van een bijeenkomst waar de circa vijftig deelnemers informatie krijgen over het concept, de kansen en (on)mogelijkheden en waar ze kunnen kennismaken met elkaar. Wie weet, leidt dat tot mooie nieuwe projecten op enkele van de honderden locaties die de komende jaren vrijkomen. Zie bovenstaande figuur.
 
Duidelijk is al wel dat sommige gemeenten en provincies veel verder zijn in het faciliteren van dit soort initiatieven dan andere. Maar we hebben de indruk dat de tijd er rijp voor is. Ik word regelmatig gevraagd om ook aan ambtenaren en bestuurders een presentatie te geven.
De eerste stap lijkt mij dat je m.b.v. de lijst die je van ons kijgt medestanders zoekt in jouw voorkeursregio. Het vormen van zo’n groep is niet de makkelijkste maar wel de boeiendste stap in de ontwikkeling van je project. Laat maar weten als je daar hulp bij nodig hebt.
 
Achtergrondinformatie over ontwikkeling agrarisch vastgoed
 
 
IMG 20170609 194901410
 
10 juni
 
Tijdens de zeer goed bezochte bijeenkomst van 9 juni j.l. in Natuurderij Keizersrande bleek dat de belangstelling voor sociaal, duurzaam en kleinschalig wonen op het platteland groot is.
De deelnemers konden netwerken en werden geïnformeerd over het concept Erfdelen en waarom de kans van slagen nu groter is dan ooit.
Tegelijkertijd werd benadrukt dat het een langdurig traject kan zijn en dat de groepsvorming boeiend maar niet altijd makkelijk is. Het enthousiasme is echter groot en we hebben afgesproken dat we doorgaan met elkaar opzoeken en informeren, o.a. via Facebook. Het verslag kun je opvragen via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. 
 
We zien mogelijkheden om in Salland samen met adviesburo Oversticht een regionale pilot te starten waarin o.a. de behoefte aan dit soort woonvormen wordt onderzocht alsmede de beschikbaarheid van erven. Want er staan veel agrarische gebouwen leeg maar welke dan? Bovendien bereiden we een enquête voor onder de respondenten van de afgelopen weken zodat we meer inzicht krijgen in de eigenschappen en wensen van de doelgroep.
 
Er is inmiddels een groep Erfdelen West, Oost en Zuid actief. Het aantal belangstellenden (alleenstaanden, stellen en gezinnen) is gestegen naar ruim 170.
 
PS: in Noord-Holland/Utrecht wordt ook een Erfdelen bijeenkomst georganiseerd. 
Geïnteresseerden kunnen zich aanmelden bij Ingrid Sijmons Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
 
 
 
P6090015
 
 
25 juli 2017
 
Om de dienstverlening te verbeteren en wat meer inzicht te krijgen in de groep belangstellende gezinnen, echtparen en alleenstaanden (ruim 180 landelijk en 90 in Overijssel) en hun (samen)woonwensen, hebben we een enquête verspreid. De resultaten zullen we later met jullie delen, uiteraard zonder namen erbij.
 
Zoals eerder geschreven doen we onderzoek naar de beschikbaarheid van erven. Want er staan veel boerderijen leeg maar hoe vind je een geschikte locatie? * In de praktijk kan het nog best ingewikkeld zijn om leegstand op te sporen. Daar zijn we dus nog niet mee klaar. Maar we krijgen soms spontaan locaties 'aangeboden': o.a. in Nederweert, De Betuwe, Broekland, Olst en Lemelerveld en met wat rondfietsen kun je ook zomaar mooie ontdekkingen doen. 
 
Met vriendelijke groet,
Pieter Parmentier
 
Cijfers hierover komen van Alterra. Zij combineren de leeftijd van een agrariër met de vraag of hij een opvolger heeft en koppelen dat aan de bebouwing op het erf. Dat levert een getal op, maar niet waar die VAB's (vrijkomende agrarische bebouwing) precies staan. Dat is i.v.m. privacy niet beschikbaar.
 
PS: er is inmiddels een Erfdelen groep West, Noord en Zuid actief en meerdere in Oost. Voor contactgegevens zie de pagina Erfdelen NL.
 

6 augustus 2017

Onze Erfdelen enquête geeft opvallende inzichten in de groep belangstellenden die zich bij ons gemeld heeft voor (samen)wonen op boerenerven.

- Van de 60 respondenten heeft vrijwel iedereen Midden, Oost of Noord NL als voorkeursregio en woont de helft in Oost NL.

- De oudste is 69 en de jongste 30 maar vrijwel allen zijn vijftig plus. Ruim de helft is alleenstaand en acht hebben nog kinderen thuis.

- Wat hoog scoort is: privacy, natuur, nabijheid voorzieningen, duurzaam leven en bouwen, lage kosten en mantelzorg.

- Ongeveer de helft ziet zich vooral met volwassenen op een erf wonen. De andere helft kiest voor alle leeftijden.

Interessant om te weten en zeker bruikbare gegevens. Maar we zullen ons de komende jaren in het hele land blijven inzetten voor iedereen: alle leeftijden, meer en minder bemiddelde mensen en voor zowel huren als kopen.

In de afgelopen maanden hebben we veel nuttige gesprekken gevoerd met ambtenaren, bestuurders, adviseurs, bouwers, onderzoekers, leveranciers, financiers, ervaringsdeskundigen, erfeigenaren en potentiële erfbewoners. Duidelijk is dat ze allen positief zijn over het Erfdelen concept. Bovendien lijken er meer mogelijkheden voor financiering dan verwacht. Onder andere omdat Erfdelen ook een oplossing biedt voor financiële knelpunten op het platteland.

 

13 augustus

Over meerwaarde gesproken

Mocht je gevraagd worden wat eigenlijk de meerwaarde is (voor de samenleving) van het bouwen en wonen op een boerenerf volgens het Erfdelen concept, dan zijn er wel wat argumenten te noemen:


- Sloop van bouwvallige gebouwen en asbest daken

- In het landschap passende kleinschalige duurzame nieuwbouw

- Investering voor de lange termijn

- Een oplossing voor financiële knelpunten in de agrarische sector

- Delen van kennis, kunde en spullen

- Energie- en CO2 neutraal bouwen en wonen

- Tegengaan leegloop platteland > in stand houden van voorzieningen

- Aantrekkelijk voor alleenstaanden en ouderen (gezelligheid, mantelzorg)

- Doorstroming in de huizenmarkt

- Aantrekkelijk voor thuiswerkers (via internet) en gezinnen

- Proeftuin voor vernieuwende (samen)woonprojecten

- Proeftuin voor regionale ontwikkeling, nieuw beleid, nieuwe financiering

 

Mogelijkheden voor

- Gezamenlijk onderhoud van erf en het omringende landschap

- Een plek voor mensen die begeleiding nodig hebben.

- Knooperf met wandel/fiets mogelijkheden

- Muziekavonden en integratiediners

- Theetuin, kinderboerderij, B&B, enz.

 

20 augustus

Zelfs uit Brazilië, Peru en Zuid Afrika komen de gegadigden voor Erfdelen ;-)
 
Maar gisteravond waren het vooral belangstellenden uit Noord Holland die zich verzamelden om met elkaar kennis te maken en meer te horen over de verschillende aspecten van Erfdelen. Dat was plezierig en nuttig en het is duidelijk dat er veel gelijkgestemden zijn in ons land. 
 
Mensen van alle leeftijden die socialer, duurzamer en gezonder willen leven. Mensen ook die niet afwachten en nieuwe woonvormen of bouwwijzen willen onderzoeken of samen met anderen groenten willen verbouwen. Mooie mensen.
 
Eén van de suggesties die gisteravond gedaan werd, was het toevoegen van een pagina op de site over landelijke ontwikkelingen. Bij deze https://www.erfdelen.nl/erfdelen-nl
 
Het Erfdelen concept gaat niet alleen over onszelf. We willen er ook meerwaarde voor de samenleving en volgende generaties mee realiseren. 
 
PS: Wil je ons werk steunen dan is een bijdrage op onderstaande rekening heel welkom. 
NL88TRIO 03910 36688 t.n.v. de Stichting ENF

 

IMG 20170609 204255811 HDR
Erfdelen bijeenkomst Diepenveen